Tekaüt Kelimesinin Kökeni ve Anlamı: Bir Hikâye
Kayseri’nin sokaklarında yürürken, aklımda bir sürü şey var. Çalıştığım o ofisin sıcak odasındaki günler, belki de fazlasıyla rutinleşen yaşantım, sanki bir film sahnesi gibi geçiyor önümde. Ama o sabah, yürüyüş yaparken karşıma çıkan eski bir tanıdık, bana çok farklı bir şey hatırlattı. O tanıdık, yıllardır görmediğim emekli Haluk Amca’ydı. Çalışan, yorulan ve sonunda bir gün her şeyin durduğu, bir noktada “artık dur” dediği o insanlardan biriydi. Onu gördüğümde içimde bir şeyler kıpırdadı, hem buruk hem de biraz meraklıydım. Haluk Amca’nın bana söyledikleri, yıllar sonra hâlâ bir yerlerde takılı kaldı.
Haluk Amca’nın Gözlerindeki Hikâye
Haluk Amca’yı yıllardır tanırım ama son birkaç yıldır emekli olmuştu. O sabah ise, yıllardır ilk kez karşılaştık. Biraz sönük ama bir o kadar da sakin gözleriyle bana doğru yürüdü. İlk bakışta emekliliğin ona nasıl bir tat bıraktığını tahmin edebildim. Ama o zaman ne de olsa gençtim, bu tür şeyleri düşünmezdim.
“Merhaba, nasılsın?” dedi, ancak sesi pek eski Haluk Amca gibi değildi. Sanki içinde birikmiş yıllar vardı. Yavaşça gözlerini çevirdi, derin bir nefes aldı ve “İyi olurum, oğlum, hep iyi olurum. Ama zaman… zaman çok değişiyor, insan farkında olmadan ne kadar değiştiğini bilemiyor,” dedi.
Haluk Amca’nın söyledikleri bir tuhaf geldi. O kadar basit ve sıradan bir şey gibi görünüyordu ama içinde bir derinlik vardı. Belki de onun emekli olmasının getirdiği o farkındalık, her şeyin sonunun geldiğini kabul etmesiydi. Ama o gün, Haluk Amca bana “tekaüt” kelimesinin anlamını gerçekten öğretecek bir şey söyledi.
Tekaüt Kelimesinin Derin Anlamı
“Benim emekliliğim, aslında uzun süredir düşündüğüm bir yolculuğun başlangıcıydı,” dedi Haluk Amca, “Biliyor musun, bu ‘tekaüt’ kelimesi Arapçadan gelir. ‘Tekaüt’ kelimesi, aslında bir şeyin durduğu, son bulduğu, bir yerde ‘artık yeter’ dediği bir durumu anlatır. Yani sadece iş hayatının bitmesi değil, hayatın bir döneminin sona ermesidir.”
Tekaüt kelimesi, o an Haluk Amca’nın ağzından çıkınca, kafamda yankı yaptı. O kadar anlamlıydı ki, sanki yıllardır peşinden koştuğum şeyin ne olduğunu bir anda bulmuş gibiydim. İçimde bir hüzün vardı. Çünkü “tekaüt” kelimesinin anlamı bana, hayatımın pek çok anını hatırlatıyordu. O dönüm noktaları, o bitişler… Ve o kadar sade bir şekilde tarif ediliyordu ki bu kelime; hayatta bazen bir şeyin bitmesi, kendini bırakması, yeniden başlamak için gereken tek şey olabiliyor.
Ama o an, bana sadece emekli olmanın anlamını anlatmamıştı Haluk Amca. O, hayatı bir bütün olarak gördüğünde, bazen bir şeyin sona ermesinin, aslında başka bir şeyin başlangıcı olduğunu hissettirmişti.
Tekaüt ve Hayal Kırıklığı
İçimde bir burukluk vardı. Gözlerimde biraz hayal kırıklığı, biraz da tuhaf bir tat. Ne kadar çabuk geçti yıllar, diye düşündüm. Bir noktada, bir şeylerin sona ermesi gerekmişti ama ben hep kaçıyordum. Bu kadar kolay bir kelimeyle, o kadar derin bir anlamı nasıl sığdırabiliyorlardı? Tekaüt, sadece “emeklilik” değilmiş, bir dönemin, bir zaman diliminin sonuymuş. O yüzden “tekaüt” diyorum, işte böyle bir anlamı var.
O anı düşündüm ve içimde biraz daha kırgınlık hissettim. Gençken ne de olsa her şeyin sonsuza kadar süreceğini düşünüyordum. Ama zaman ne kadar acımasız, değil mi? O kadar hızlı geçiyor ki, farkına bile varmadan dönüm noktalarını geride bırakıyorsun. Emekli olma kelimesinin içinde, aslında hayatın başka bir yönüne geçişi de gizli. Sadece bir işin bitmesi değil, eski hayatın sona ermesi ve yeni bir hayata, belki de farklı bir anlamda yeniden başlamak demek.
Tekaüt ve Yeniden Başlamak
Haluk Amca’dan öğrendiklerim, bana başka bir şeyi de düşündürdü. Emeklilik demek, aslında hayata farklı bir gözle bakmak demekti. Gençken bu durumu sadece “işin bitmesi” gibi düşünmüştüm, ama sonradan fark ettim ki bu, “yeniden başlama” demekti. Yani tek bir dönemin bitişi, başka bir dönemin başlamasıydı.
İçimdeki umut, biraz da bu yüzden alevlendi. Eğer hayatın sonunda bir “tekaüt” varsa, o zaman her şeyin bir zamanı, bir yeri olduğunu kabul etmek lazım. Bir dönemi bitirip, yenisini başlatmak belki de çok daha fazla anlamlıydı. Tekaüt kelimesi, bana sadece bir sonu değil, aynı zamanda yeni bir başlangıcı, yeniden yapılanmayı hatırlatmıştı.
Sonuç: Tekaüt ve Hayatın Sonu Değil, Yeni Bir Başlangıç
O günden sonra, Haluk Amca’nın bana öğrettiği “tekaüt” kelimesinin anlamı hayatımda bir yer edindi. Hayatın ne kadar hızlı geçtiğini, her şeyin bir gün son bulacağını, ama bu sona ulaşmanın, aslında yeni bir başlangıç olabileceğini öğrendim. Emeklilik sadece bir işin sonu değil, belki de hayatta başka bir şeyin başlamasıydı.
Tekaüt kelimesinin kökeni, sadece bir kelime değil, zamanın, hayatın, değişimlerin ve yeniliklerin bir simgesiydi. O yüzden şimdi her “tekaüt” diyen kişiyi dinlerken, hayatın yeni bir yolculuğa çıkış olduğunu hatırlıyorum.